Yapay Zekada Önerilen Kaynak Olmak

ChatGPT’de, Gemini’de veya Grok’ta yaptığınız işle ilgili bir soru sorulduğunda bu sistemlerin sizin web sitenizi kaynak olarak kullanmasını ve sizi önermesini nasıl sağlayabilirsiniz?

Yapay zeka uygulamaları henüz ortalıkta yok iken arama motorlarının sonuçları anlama, içeriği işaretleme ve niteliği puanlandırma için kullandıkları yöntemler vardı.

Microformats: Basit ama sınırlı bir etiketleme sistemiydi (örneğin hCard veya hCalendar).

RDFa ve Microdata: Daha karmaşık ve teknik bilgi gerektiren, HTML içine gömülü diğer yapısal veri formatlarıydı.

Her arama motoru farklı formatları destekliyordu. Google bir formatı tercih ederken, Yahoo başka bir formatı okuyabiliyordu. Bu durum web yöneticileri için büyük bir iş yükü yaratıyordu.

Bu problemlerini çözmek adına 2 Haziran 2011’de İnternet tarihindeki nadir işbirliklerinden biri gerçekleşti. Normalde rakip olan devler, ortak bir “dil” oluşturmak için bir araya geldi.

Kurucular

  • Google
  • Bing
  • Yahoo!
  • Daha sonra Yandex de Kasım 2011’de bu birliğe katıldı.

Web yöneticilerinin sayfalarını bir kez işaretleyip tüm büyük arama motorları tarafından anlaşılabilmesini sağlamak amacıyla tek bir standart sözlük (vocabulary) oluşturuldu.

Schema.org ilk çıktığında veriler genellikle HTML etiketlerinin içine (Microdata formatıyla) gömülüyordu. Bu, kodun karmaşıklaşmasına ve hatalara neden oluyordu.

JSON-LD

Google, HTML kodunu bozmadan sayfanın <head> kısmına eklenebilen bir JavaScript formatı olan JSON-LD‘yi (JavaScript Object Notation for Linked Data) önerilen format olarak duyurdu. Bu haber, uygulamanın yaygınlaşmasını hızlandırdı ve önemini hissettirdi.

Zengin Sonuçlar (Rich Snippets)

Arama motorları, Schema işaretlemesini kullanan siteleri ödüllendirmeye başladı. Yıldızlı değerlendirmeler, yemek tarifi süreleri, etkinlik tarihleri gibi bilgiler arama sonuçlarında (SERP) doğrudan gösterilmeye başlandı.

Bugün Schema.org, sadece arama motorları için değil, sesli asistanlar (Siri, Google Assistant) ve Yapay Zeka modellerinin (LLM) içeriği anlamlandırması için de kritik bir altyapı görevi görüyor.

Şema işaretlemesi gelişim tablosu

YılOlay
2011 (Haziran)Google, Bing ve Yahoo Schema.org’u kurdu.
2011 (Kasım)Rus arama motoru devi Yandex projeye katıldı.
2015Google, JSON-LD formatını “önerilen format” olarak benimsedi.
2016Schema.org kütüphanesi 600’den fazla türe ulaştı.
Günümüz800’den fazla tür (Article, Product, FAQ vb.) ile internetin standart “anlam” dili haline geldi.

Yapay Zeka Çağında Görünürlük

SEO’dan GEO’ya Geçiş

Bugün geldiğimiz noktada Schema.org, sadece arama sonuçlarında “yıldızlı” çıkmak veya “yemek tarifi süresini” göstermekten çok daha büyük bir misyona sahip. Artık hedef kitlemiz sadece insanlar değil; aynı zamanda veriyi işleyen, yorumlayan ve yeniden üreten Yapay Zeka (AI) modelleridir.

ChatGPT, Gemini, Grok veya Perplexity gibi sistemlerin çalışma prensibi, devasa veri yığınları arasından en doğru ve en ilişkisel bilgiyi çekip kullanıcıya sunmaktır. İşte bu noktada Schema işaretlemesi, web siteniz ile bu yapay zeka modelleri arasında bir “çevirmen” görevi görür.

Yapay Zeka Neden Schema İşaretlemesini Sever?

Bir yapay zeka modelinin (LLM), sitenizdeki binlerce kelimelik bir blog yazısını okuyup anlamlandırması mümkündür, ancak bu işlem maliyetli ve hata payına açıktır. Oysa JSON-LD formatındaki bir Schema yapısı, robota şu net bilgiyi verir: “Bu bir makaledir, yazarı Metehan’dır, konusu SEO’dur ve yayınlanma tarihi 2025’tir.”

Yapay zeka görünürlüğünü artırmak için Schema’nın sağladığı kritik avantajlar şunlardır:

  1. Bağlamı (Context) Netleştirir: Yapay zeka, kelimeler arasındaki ince ayrıntıları kaçırabilir. Örneğin, sitenizde “Jaguar” kelimesi geçiyorsa, Schema işaretlemesi bunun bir hayvan mı, bir araba markası mı yoksa bir işletim sistemi sürümü mü olduğunu robota kesin olarak bildirir. Bu, yanlış sınıflandırılmayı önler.
  2. Bilgi Grafiğini (Knowledge Graph) Besler: Google ve diğer modern arama motorları, bilgiyi “Varlıklar” (Entities) üzerinden işler. Sitenizi Organization, Person veya Service şemalarıyla işaretlediğinizde, yapay zekanın veritabanında (Knowledge Graph) markanızın bir otorite olarak yerleşmesini sağlarsınız. Bir AI modeline “En iyi WordPress optimizasyon uzmanı kimdir?” diye sorulduğunda, model cevabı bu bilgi grafiğindeki ilişkilerden çeker.
  3. Halüsinasyonu Azaltır, Alıntılanmayı Artırır: Yapay zeka modelleri bazen bilgi uydurabilir (halüsinasyon). Ancak sitenizde yapılandırılmış veri (Structured Data) varsa, AI bu veriyi “kesin bilgi” (fact) olarak kabul etmeye meyillidir. Kesin bilgi sunan kaynaklar, AI yanıtlarında referans gösterilme ve kaynak olarak alıntılanma şansını (Citation) artırır.

Peki Bunu Nasıl Uygulayacaksınız?

Teoriyi anlamak güzel ancak asıl sorular şunlar:

  • Web sitemde doğru Schema işaretlemesi var mı?
  • AI botları sitemi nasıl görüyor?
  • Eksiklerim neler?

İşte tam da bu soruları yanıtlamak için HELIAN APP‘i geliştirdik.

HELIAN APP, yapay zeka çağında web sitenizin görünürlüğünü artırmak için tasarlanmış bir araç setidir. Sadece Schema doğrulaması yapmakla kalmaz; sitenizi bir yapay zeka botunun gözünden analiz eder ve size somut iyileştirme önerileri sunar.

HELIAN APP ile Neler Yapabilirsiniz?

1. Schema Generator – Yapılandırılmış Veri Oluşturucu

Yapay zeka modellerinin içeriğinizi doğru anlaması için Schema işaretlemesi şart. Ancak JSON-LD formatında hatasız bir şema yazmak teknik bilgi gerektirir.

HELIAN APP Schema Generator, sayfanızı tarayarak:

  • Meta etiketlerini analiz eder: Title, description, Open Graph, Twitter Card
  • Yazar ve dil bilgisini tespit eder
  • Başlık hiyerarşisini (H1-H6) inceler
  • Mevcut JSON-LD bloklarını otomatik tespit eder ve doğrular
  • İletişim bilgilerini çıkarır: Email, telefon, adres
  • Sosyal medya profillerini bulur
  • FAQ adaylarını tespit eder (SSS şeması için potansiyel içerik)

Ardından Schema Validation ile:

  • Schema.org standartlarına uygunluğu kontrol eder
  • Yazar (author)yayın tarihi (datePublished)yayıncı (publisher) gibi kritik alanların varlığını doğrular
  • Organization, LocalBusiness, Article, Product, FAQ gibi şema tipleri için zorunlu ve önerilen alan kontrolü yapar
  • 0-100 arası skor ve detaylı hata/uyarı raporu oluşturur

Dilerseniz AI ile konuşarak schema kodlarınızı düzenleyebilir ve tek tuşla sayfalarınıza ekleyebilirsiniz.

2. Article Generator – AI Destekli İçerik Üretimi

Yapay zeka görünürlüğü için kaliteli, yapılandırılmış ve özgün içerik şart. Ancak nitelikli makale üretmek hem zaman alıcı hem de maliyetli.

HELIAN APP Article Generator, Gemini AI altyapısını kullanarak:

  • SEO ve GEO uyumlu makale planları oluşturur
  • Belirlediğiniz anahtar kelime ve başlığa göre bölüm bölüm içerik üretir
  • Tekrar eden ifadelerden kaçınır, içerik çeşitliliğini korur
  • Okunabilirlik kurallarına uygun, akıcı metinler oluşturur
  • Profesyonel kaynaklar ile eğitilmiştir

Üretilen içerikler, AI modellerinin kolayca anlayabileceği ve kaynak olarak kullanabileceği yapıda sunulur.

3. PageSpeed Analyzer – Hız ve Teknik Performans

Yapay zeka görünürlüğü sadece içerikle ilgili değil. Sitenizin teknik altyapısı da kritik öneme sahip. Yavaş yüklenen, mobil uyumsuz veya erişilebilirlik sorunları olan siteler, hem arama motorları hem de AI sistemleri tarafından düşük öncelikli kaynak olarak değerlendirilebilir.

PageSpeed Analyzer ile:

  • Core Web Vitals metriklerinizi (LCP, INP, CLS) ölçün
  • Mobil ve masaüstü performans puanlarınızı görün
  • Erişilebilirlik ve en iyi uygulama skorlarınızı takip edin
  • Somut iyileştirme önerileri alın

Hızlı ve erişilebilir bir site, hem kullanıcı deneyimini hem de AI tarafından tercih edilme olasılığını artırır.

4. AI Bot Analyzer – Yapay Zeka Botlarına Erişim Kontrolü

Tüm bu optimizasyonları yapsanız bile, AI botları sitenize erişemiyorsa hiçbir anlamı yok. ChatGPT, Gemini veya Perplexity’nin botları web sitenizi tarayabilir mi? Yoksa farkında olmadan onları engelliyor olabilir misiniz?

AI Bot Analyzer, sitenizin robots.txt ve llms.txt dosyalarını analiz ederek şu soruları yanıtlar:

  • GPTBotClaudeBotPerplexityBotGoogle-Extended gibi AI botları sitenize erişebiliyor mu?
  • robots.txt dosyanızda bu botlar için açık kurallar (Allow/Disallow) tanımlanmış mı?
  • llms.txt dosyanız var mı ve llmstxt.org standardına uygun mu?
  • Hangi AI botlarını izin verip hangilerini engellemeniz gerektiğine dair öneriler

Analiz sonucunda, AI sistemlerinin sitenizi kaynak olarak kullanmasının önünde teknik bir engel olup olmadığını öğrenir ve kullanıma hazır robots.txt / llms.txt şablonları alırsınız.

Yapay Zeka Çağında Kazananlar

2011’de Schema.org’un kurulması, web’in “anlam” kazanmasının başlangıcıydı. 2025 ve sonrasında ise bu anlam katmanı, yapay zeka modellerinin dünyayı anlamlandırmasının temel taşı haline geldi.

Artık soru şu değil: “Google’da ilk sayfada mıyım?”

Yeni soru şu: “ChatGPT beni öneriyor mu? Gemini beni kaynak gösteriyor mu? Perplexity benden alıntı yapıyor mu?”

Bu soruların cevabı “evet” olsun istiyorsanız, yapmanız gereken dört şey var:

  1. Yapılandırılmış Veri (Schema) Kullanın – İçeriğinizi AI’ın anlayacağı dilde etiketleyin
  2. Kaliteli İçerik Üretin – Özgün, kapsamlı ve güvenilir içerikler oluşturun
  3. Teknik Altyapınızı Güçlendirin – Hızlı, erişilebilir ve mobil uyumlu olun
  4. AI Botlarına Erişim Verin – robots.txt ve llms.txt dosyalarınızı düzenleyin

HELIAN APP, bu dört adımı tek bir platformda birleştirerek yapay zeka çağında görünür olmanızı sağlar.

Hemen deneyin: Geliştirme aşamasında Google ile giriş yapan herkese 5 deneme kredisi verilir.

Blog yazısını puanlayın!
[Toplam: 2 Ortalama: 5]

Blog Yazıları

Dijital Pazarlama, performans ve dönüşüm odaklı güncel içerikler

WordPress Cache Eklentileri

WordPress Cache Eklentisi Ne İçin Kullanılır? WordPress, doğası gereği dinamik bir İçerik Yönetim Sistemidir (CMS). Bir ziyaretçi sitenize her girdiğinde, WordPress...

Devamını Oku

Performans Değerleri

LCP
-
Yükleniyor
CLS
-
Yükleniyor
PageSpeed Skoru
-
-
-
Açıklama:
-